తతో యుద్ధపరిశ్రాంతం సమరే చింతయా స్థితమ్ | రావణం చాగ్రతో దృష్ట్వా యుద్ధాయ సముపస్థితమ్ ||

భావం: యుద్ధ రంగంలో అలసిపోయి, చింతాక్రాంతుడై ఉన్న శ్రీరాముని ఎదుట, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న రావణుడిని చూసి అగస్త్య మహర్షి అక్కడికి వచ్చారు.

దైవతైశ్చ సమాగమ్య ద్రష్టుమభ్యాగతో రణమ్ | ఉపాగమ్యాబ్రవీద్రామమగస్త్యో భగవాన్ మునిః ||

భావం: దేవతలతో కలిసి యుద్ధాన్ని చూడటానికి వచ్చిన అగస్త్య మహర్షి శ్రీరాముని వద్దకు వెళ్లి ఇలా పలికారు.

రామ రామ మహాబాహో శృణు గుహ్యం సనాతనమ్ | యేన సర్వానరీన్ వత్స సమరే విజయిష్యసి ||

భావం: ఓ రామచంద్రా! సనాతనమైన, పరమ రహస్యమైన ఈ స్తోత్రాన్ని విను. దీనిని పఠించడం వల్ల యుద్ధంలో నీ శత్రువులందరినీ జయించగలవు.

ఆదిత్యహృదయం పుణ్యం సర్వశత్రువినాశనమ్ | జయవహం జపేన్నిత్యమక్షయం పరమం శివమ్ ||

భావం: పవిత్రమైనది, శత్రువులను నశింపజేసేది, విజయాన్ని ఇచ్చేది మరియు అక్షయమైనది అయిన ఈ ‘ఆదిత్య హృదయం’ అనే స్తోత్రాన్ని నిత్యం పఠించాలి.

సర్వమంగళమాంగళ్యం సర్వపాపప్రణాశనమ్ | చింతాశోకప్రశమనం ఆయుర్వర్ధనముత్తమమ్ ||

భావం: ఇది సకల మంగళాలను చేకూరుస్తుంది, సమస్త పాపాలను తొలగిస్తుంది. చింతలను, శోకాన్ని దూరం చేసి ఆయుస్సును పెంచే ఉత్తమమైన స్తోత్రం.

రశ్మిమంతం సముద్యంతం దేవాసురనమస్కృతమ్ | పూజయస్వ వివస్వంతం భాస్కరం భువనేశ్వరమ్ ||

భావం: కిరణాలతో ప్రకాశించేవాడు, దేవాసురులచే నమస్కరించబడేవాడు, లోకానికి వెలుగునిచ్చేవాడు అయిన ఆ సూర్యభగవానుని పూజించుము.

సర్వదేవాత్మకో హ్యేష తేజస్వీ రశ్మిభావనః | ఏష దేవాసురగణాంల్లోకాన్ పాతి గభస్తిభిః ||

భావం: ఈయన సకల దేవతా స్వరూపుడు. తన కిరణాల ద్వారా దేవతలను, అసురులను మరియు సమస్త లోకాలను రక్షిస్తున్నాడు.

ఏష బ్రహ్మా చ విష్ణుశ్చ శివః స్కందః ప్రజాపతిః | మహేంద్రో ధనదః కాలో యమః సోమో హ్యపాం పతిః ||

భావం: ఈ సూర్యభగవానుడే బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడు, కుమారస్వామి, ప్రజాపతి, ఇంద్రుడు, కుబేరుడు, కాలము, యముడు, చంద్రుడు మరియు వరుణుడు.

పితరో వసవః సాధ్యా అశ్వినౌ మరుతో మనుః | వాయుర్వహ్నిః ప్రజాప్రాణః కర్తా ప్రభాకరః ||

భావం: పితృదేవతలు, వసువులు, సాధ్యులు, అశ్విని దేవతలు, మరుత్తులు, మనువు, వాయువు, అగ్ని మరియు సకల ప్రాణుల ప్రాణశక్తి ఈయనే.

ఆదిత్యః సవితా సూర్యః ఖగః పూషా గభస్తిమాన్ | సువర్ణసదృశో భానుర్హిరణ్యరేతా దివాకరః ||

భావం: అదితి పుత్రుడు (ఆదిత్యుడు), జగత్కర్త (సవిత), ఆకాశంలో విహరించేవాడు (ఖగుడు), పోషకుడు (పూష), వెలుగునిచ్చేవాడు (భానుడు) – ఇలా అనేక రూపాలలో ఆయన ప్రకాశిస్తున్నాడు.

హరిదశ్వః సహస్రార్చిః సప్తసప్తిర్మరీచిమాన్ | తిమిరోన్మథనః శంభుస్త్వష్టా మార్తాండ అంంశుమాన్ ||

భావం: పచ్చని గుర్రములు కలవాడు, సహస్ర కిరణాల వాడు, సప్త అశ్వములపై విహరించేవాడు, చీకట్లను పారద్రోలేవాడు అయిన సూర్యునికి నమస్కారం.

హిరణ్యగర్భః శిశిరస్తపనో భాస్కరో రవిః | అగ్నిగర్భోఽదితేః పుత్రః శంఖః శిశిరనాశనః ||

భావం: చల్లదనాన్ని ఇచ్చేవాడు, వేడిని ప్రసాదించేవాడు, అగ్ని గర్భంలో కలవాడు, మంచును పోగొట్టేవాడు అయిన భాస్కరుడికి నమస్కారములు.

వ్యోమనాథస్తమోభేదీ ఋగ్యజుఃసామపారగః | ఘనవృష్టిరపాం మిత్రో వింధ్యవీథీప్లవంగమః ||

భావం: ఆకాశానికి అధిపతి, చీకటిని చీల్చేవాడు, వేద స్వరూపుడు, వర్షాన్ని కురిపించేవాడు మరియు వరుణుడికి మిత్రుడు.

ఆతపీ మండలీ మృత్యుః పింగళః సర్వతాపనః | కవిర్విశ్వో మహాతేజా రక్తః సర్వభవోద్భవః ||

భావం: కిరణ మాలలు కలవాడు, మృత్యు స్వరూపుడు, సర్వ ప్రాణులను తపింపజేసేవాడు, సకల లోకాల సృష్టికి మూలమైన వాడు.

నక్షత్రగ్రహతారాణామధిపో విశ్వభావనః | తేజసామపి తేజస్వీ ద్వాదశాత్మన్ నమోఽస్తు తే ||

భావం: నక్షత్రాలకు, గ్రహాలకు అధిపతి. తేజస్సులకే తేజస్సునిచ్చేవాడు. ద్వాదశ రూపాలలో వెలిగే ఓ సూర్యభగవానా! నీకు నమస్కారం.

నమః పూర్వాయ గిరయే పశ్చిమాయాద్రయే నమః | జ్యోతిర్గణానాం పతయే దినాధిపతయే నమః ||

భావం: ఉదయగిరికి, అస్తాద్రికి, జ్యోతులకు అధిపతికి మరియు పగటికి రాజు అయిన సూర్యునికి నమస్కారములు.

జయాయ జయభద్రాయ హర్యశ్వాయ నమో నమః | నమో నమః సహస్రాంశో ఆదిత్యాయ నమో నమః ||

భావం: విజయాన్ని, శుభాలను చేకూర్చే హర్యశ్వుడికి, వేల కిరణాల ఆదిత్యుడికి అనేక నమస్కారములు.

నమ ఉగ్రాయ వీరాయ సారంగాయ నమో నమః | నమః పద్మప్రబోధాయ మార్తాండాయ నమో నమః ||

భావం: వీరుడు, శీఘ్రగామి మరియు పద్మాలను వికసింపజేసే సూర్యునికి నమస్కారం.

బ్రహ్మేశానాచ్యుతేశాయ సూర్యాయాదిత్యవర్చసే | భాస్వతే సర్వభక్షాయ రౌద్రాయ వపుషే నమః ||

భావం: బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరుల శక్తి స్వరూపుడై, ప్రకాశించేవాడై, ప్రళయ కాలంలో అన్నింటినీ భక్షించే రుద్ర రూపానికి నమస్కారం.

తమోఘ్నాయ హిమఘ్నాయ శత్రుఘ్నాయామితాత్మనే | కృతఘ్నఘ్నాయ దేవాయ జ్యోతిషాం పతయే నమః ||

భావం: చీకటిని, మంచును మరియు శత్రువులను హరించేవాడు, కృతఘ్నులను శిక్షించేవాడు అయిన జ్యోతిష్పతికి నమస్కారం.

తప్తచామీకరాభాయ వహ్నయే విశ్వకర్మణే | నమస్తమోఽభినిఘ్నాయ రుచయే లోకసాక్షిణే ||

భావం: కరిగించిన బంగారం వంటి కాంతి కలవాడు, విశ్వానికి మూలమైన అగ్ని స్వరూపుడు మరియు లోక సాక్షి అయిన భాస్కరుడికి నమస్కారం.

నాశయత్యేష వై భూతం తదేవ సృజతి ప్రభుః | పాయత్యేష తపత్యేష వర్షత్యేష గభస్తిభిః ||

భావం: ఈయనే సర్వ భూతాలను లయం చేస్తాడు, మరల సృష్టిస్తాడు. తన కిరణాలతో తపింపజేస్తూ, వర్షాన్ని కురిపిస్తూ లోకాన్ని రక్షిస్తున్నాడు.

ఏష సుప్తేషు జాగర్తి భూతేషు పరినిష్ఠితః | ఏష ఏవాగ్నిహోత్రం చ ఫలం చైవాగ్నిహోత్రిణామ్ ||

భావం: సకల ప్రాణులు నిద్రిస్తున్నా ఈయన మేల్కొనే ఉంటాడు. యజ్ఞ యాగాదుల ఫలితం కూడా ఈయనే.

వేదాశ్చ క్రతవశ్చైవ క్రతూనాం ఫలమేవ చ | యాని కృత్యాని లోకేషు సర్వ ఏష రవిః ప్రభుః ||

భావం: వేదాలు, యజ్ఞాలు మరియు వాటి ఫలితాలు అన్నీ ఈ సూర్య ప్రభువే. లోకంలో జరిగే సమస్త కార్యాలకు ఈయనే మూలం.

ఏనమాపత్సు కృచ్ఛ్రేషు కాంతారేషు భయేషు చ | కీర్తయన్ పురుషః కశ్చిన్నావసీదతి రాఘవ ||

భావం: రాఘవా! ఆపదల్లో, కష్టాల్లో, భయంకరమైన అడవుల్లో ఈ స్తోత్రాన్ని కీర్తించే వారికి ఎన్నడూ ఓటమి కలగదు.

పూజయస్వైనమేకాగ్రో దేవదేవం జగత్పతిమ్ | ఏతత్త్రిగుణితం జప్త్వా యుద్ధేషు విజయిష్యసి ||

భావం: ఏకాగ్రతతో ఈ జగత్పతిని పూజించుము. దీనిని మూడు సార్లు జపించినచో యుద్ధంలో విజయం నీదే అవుతుంది.

అస్మిన్ క్షణే మహాబాహో రావణం త్వం వధిష్యసి | ఏవముక్త్వా తదాగస్త్యో जगाమ చ యథాగతమ్ ||

భావం: ఈ క్షణమే నీవు రావణుడిని సంహరిస్తావు అని చెప్పి అగస్త్య మహర్షి వెళ్ళిపోయారు.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహాతేజా నష్టశోకోఽభవత్తదా | ధారయామాస సుప్రీతో రాఘవః ప్రయతాత్మవాన్ ||

భావం: దీనిని విన్న శ్రీరామచంద్రుడు శోకాన్ని వీడి, అత్యంత ప్రీతితో ఈ స్తోత్రాన్ని మనస్సులో నిలుపుకున్నారు.

ఆదిత్యం ప్రేక్ష్య జప్త్వా తు పరం హర్షమవాప్తవాన్ | త్రిరాచమ్య శుచిర్భూత్వా ధనురాదాయ వీర్యవాన్ ||

భావం: సూర్యుని చూస్తూ స్తోత్రాన్ని జపించి ఆనందాన్ని పొందారు. మూడు సార్లు ఆచమనం చేసి, శుచియై తన ధనుస్సును ధరించారు.

రావణం ప్రేక్ష్య హృష్టాత్మా యుద్ధాయ సముపాగమః | సర్వయత్నేన మహతా వధే తస్య ధృతోఽభవత్ ||

భావం: రావణుడిని చూసి యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా సిద్ధమయ్యారు. రావణ సంహారం కోసం దృఢ నిశ్చయంతో పోరాటం మొదలుపెట్టారు.

అథ రవిరవదన్నిరీక్ష్య రామం ముదితమనాః పరమం ప్రహృష్యమాణః | నిశిచరపతిసంక్షయం విదిత్వా సురగణమధ్యగతో వచస్త్వరేతి ||

భావం: అప్పుడు సూర్యభగవానుడు దేవతల మధ్య ఉండి, రావణ సంహారం తథ్యమని గ్రహించి, పరమ సంతోషంతో శ్రీరాముని చూస్తూ “త్వరపడూ” అని ఆశీర్వదించారు.

వందే వందారు మందారమిందిరానందకందలమ్ | అమందానంద సందోహబంధురం సింధురకన్యకామ్ ||

భావం: నమస్కరించే వారికి కల్పవృక్షం వంటిది, లక్ష్మీదేవికి ఆనందాన్ని ఇచ్చే అంకురం వంటిది, అనంతమైన ఆనందంతో మనోహరంగా ప్రకాశించే సముద్ర రాజ తనయ అయిన మహాలక్ష్మికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

స్తోత్రము

1. అంగం హరేః పులకభూషణమాశ్రయంతీ భృంగాంగనేవ ముకుళాభరణం తమాలమ్ | అంగీకృతాఖిలవిభూతిరపాంగలీలా మాంగళ్యదాస్తు మమ మంగళదేవతాయాః ||

భావం: తమాల వృక్షాన్ని ఆశ్రయించిన ఆడు తుమ్మెద వలె, శ్రీమహావిష్ణువు శరీరాన్ని ఆశ్రయించి, సకల సంపదలను ఇచ్చే మహాలక్ష్మి దేవి కటాక్షం నాకు శుభాలను ప్రసాదించుగాక.

2. ముగ్ధా ముహుర్విదధతీ వదనే మురారేః ప్రేమత్రపాప్రణిహితాని గతాగతాని | మాలా దృశోర్మధుకరీవ మహోత్పలే యా సా మే శ్రియం దిశతు సాగరసంభవాయాః ||

భావం: వికసించిన నల్ల కలువ పువ్వు చుట్టూ తిరిగే ఆడు తుమ్మెద వలె, శ్రీమహావిష్ణువు ముఖంపై ప్రేమతో, సిగ్గుతో పదే పదే పడుతున్న లక్ష్మీదేవి చూపులు నాకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించుగాక.

3. విశ్వామరేంద్రపదవిభ్రమదానదక్షం ఆనందహేతురధికం మురవిద్విషోఽపి | ఈషన్నిషీదతు మయి క్షణమీక్షణార్థం ఇందీవరోదరసహోదరమిందిరాయాః ||

భావం: దేవేంద్ర పదవిని కూడా ఇవ్వగల శక్తి గలవి, శ్రీమహావిష్ణువుకు అమితానందాన్ని కలిగించేవి, నల్ల కలువ రేకుల వంటివి అయిన లక్ష్మీదేవి కటాక్షాలు క్షణకాలం నాపై ప్రసరించుగాక.

4. ఆమీలితాక్షమధిగమ్య ముదా మురారేః ప్రేమత్రపాప్రణిహితాని గతాగతాని | మేఘోదయే విధివశేన యథా వివేకం ధారాధరో భవతి భీతచాతకానామ్ ||

భావం: వర్షం కోసం ఎదురుచూసే చాతక పక్షులపై మేఘం వర్షాన్ని కురిపించినట్లు, పరమాత్మపై భక్తితో ఉన్న నాపై లక్ష్మీదేవి తన కరుణా రసాన్ని వర్షంలా కురిపించుగాక.

5. దద్యాద్దయానుపవనో ద్రవిణాంబుధారాం అస్మిన్నకించన విహంగశిశౌ విషణ్ణే | దుష్కర్మఘర్మమపనీయ చిరాయ దూరం నారాయణప్రణยినీ నయనాంబువాహః ||

భావం: పూర్వజన్మ పాప ఫలాలనే ఎండ వల్ల బాధపడుతున్న ఈ పేదవాడిపై, నారాయణ ప్రియురాలైన మహాలక్ష్మి తన దయా గుణంతో సంపద అనే వర్షాన్ని కురిపించుగాక.

6. ఇష్టా విశిష్టమతయోఽపి యయా దయార్ద్ర దృష్ట్యా త్రివిష్టపపదం సులభం లభంతే | దృష్టిః ప్రహృష్టకమలోదరదీప్తిరిష్టాం పుష్టిం కృషీష్ట మమ పుష్కరవిష్టరాయాః ||

భావం: ఎవరి దయా దృష్టి వల్ల స్వర్గ సుఖాలు కూడా సులభంగా లభిస్తాయో, పద్మమునందు నివసించే ఆ లక్ష్మీదేవి కటాక్షం నాకు సకల సంపదలను చేకూర్చుగాక.

7. గీర్దేవతేతి గరుడధ్వజసుందరీతి శాకంభరీతి శశిశేఖరవల్లభేతి | సృష్టిస్థితిప్రళయకేళిషు సంస్థితాయై తస్యై నమస్త్రిభువనైకగురోస్తరుణ్యై ||

భావం: సరస్వతిగా, లక్ష్మిగా, శాకంభరిగా, పార్వతిగా సృష్టి స్థితి లయ కారకురాలైన ఆ జగన్మాతకు, జగద్గురువు భార్య అయిన ఆమెకు నమస్కారములు.

8. శ్రుత్యై నమోఽస్తు శుభకర్మఫలప్రసూత్యై రత్యై నమోఽస్తు రమణీయగుణార్ణవాయై | శక్త్యై నమోఽస్తు శతపత్రనికేతనాయై పుష్ట్యై నమోఽస్తు పురుషోత్తమవల్లభాయై ||

భావం: శుభ ఫలితాలను ఇచ్చే శ్రుతి రూపానికి, సకల గుణ సాగరమైన రతి రూపానికి, పద్మ నివాసిని అయిన శక్తి రూపానికి, విష్ణు ప్రియురాలైన పుష్టి రూపానికి నమస్కారములు.

9. నమోఽస్తు నాళీకనిభాననాయై నమోఽస్తు దుగ్ధోదధిజన్మభూమ్యై | నమోఽస్తు సోమామృతసోదరాయై నమోఽస్తు నారాయణవల్లభాయై ||

భావం: పద్మము వంటి ముఖము కలదానికి, పాల సముద్రమున పుట్టిన దానికి, చంద్రునితో బాటు పుట్టిన దానికి, నారాయణ ప్రియురాలికి నమస్కారములు.

10. నమోఽస్తు హేమాంబుజపీఠికాయై నమోఽస్తు భూమండలనాయికాయై | నమోఽస్తు దేవాదిదయాపరాయై నమోఽస్తు శార్ఙ్గాయుధవల్లభాయై ||

భావం: బంగారు పద్మమున ఆసీనురాలైన దానికి, భూమండలానికి నాయకురాలైన దానికి, దేవతలపై దయ చూపే దానికి, విష్ణువు భార్య అయిన దానికి నమస్కారములు.

11. నమోఽస్తు దేవ్యై భృగునందనాయై నమోఽస్తు విష్ణోరురసి స్థితాయై | నమోఽస్తు లక్ష్మ్యై కమలాలయాయై నమోఽస్తు దామోదరవల్లభాయై ||

భావం: భృగు మహర్షి పుత్రికకు, విష్ణువు వక్షస్థలమున నివసించే దానికి, పద్మమునందు ఉండే లక్ష్మీదేవికి, శ్రీకృష్ణుని ప్రియురాలికి నమస్కారములు.

12. నమోఽస్తు కాంత్యై కమలేక్షణాయై నమోఽస్తు భూత్యై భువనప్రసూత్యై | నమోఽస్తు దేవాదిభిరర్చితాయై నమోఽస్తు నందాత్మజవల్లభాయై ||

భావం: పద్మము వంటి కన్నులు గల దానికి, సకల లోకాలకు తల్లి అయిన దానికి, దేవత‌లచే పూజించబడే దానికి, నందనందనుని ప్రియురాలికి నమస్కారములు.

13. సంపత్కరాణి సకలేంద్రియనందనాని సామ్రాజ్యదానవిభవాని సరోరుహాక్షి | త్వద్వందనాని దురితాహరణోద్యతాని మామేవ మాతరనిశం కలయంతు మాన్యే ||

భావం: సంపదలను ఇచ్చేవి, ఇంద్రియాలకు ఆనందాన్ని కలిగించేవి, సామ్రాజ్యాన్ని ప్రసాదించేవి, పాపాలను హరించేవి అయిన నీ పాద నమస్కారములు నాకు ఎల్లప్పుడూ లభించుగాక.

14. యత్కటాక్షసముపాసనావిధిః సేవకస్య సకలార్థసంపదః | సంతనోతి వచనాంగమానసైః త్వాం మురారిహృదయేశ్వరీం భజే ||

భావం: ఎవరి కటాక్షం కోసం చేసే ఉపాసన భక్తులకు సకల సంపదలను ఇస్తుందో, ఆ విష్ణు హృదయేశ్వరిని నేను త్రికరణ శుద్ధిగా భజిస్తున్నాను.

15. సరసిజనిలయే సరోజహస్తే ధవళతరాంశుకగంధమాల్యశోభే | భగవతి హరివల్లభే మనోజ్ఞే త్రిభువనభూతికరి ప్రసీద మహ్యమ్ ||

భావం: పద్మమున నివసించే ఓ తల్లి! తెల్లని వస్త్రములు, గంధము, మాలలతో శోభించే ఓ హరిప్రియే! మూడు లోకాలకు ఐశ్వర్యాన్ని ఇచ్చే ఓ తల్లి! నాపై ప్రసన్నురాలవు కమ్ము.

16. దిగ్ఘస్తిభిః కనకకుంభముఖావసృష్ట స్వర్వాహినీ విమలతోయజలాప్లుతాంగీమ్ | ప్రాతర్నమామి జగతాం జననీమశేష లోకాధినాథగృహిణీమమృతాబ్ధిపుత్రీమ్ ||

భావం: దిగ్గజములు బంగారు కలశములతో తెచ్చిన ఆకాశ గంగా జలముతో అభిషేకించబడే దానికి, పాల సముద్ర తనయకు, లోకైకనాథుని భార్యకు ప్రాతఃకాలమున నమస్కరిస్తున్నాను.

17. కమలే కమలాక్షవల్లభే త్వం కరుణాపూరతరంగితైరపాంగైః | అవలోకయ మామకించనానాం ప్రథమం పాత్రమకృతిమం దయాయాః ||

భావం: ఓ కమలా! విష్ణు ప్రియురాలా! నిరుపేదలలో మొదటి వాడనైన నాపై నీ కరుణా కటాక్షములను ప్రసరింపజేయుము.

18. స్తువంతి యే స్తుతిభిరమీభిరన్వహం త్రయీమయీం త్రిభువనమాతరం రమామ్ | గుణాధికా గురుతరభాగ్యభాగినో భవంతి తే భువి బుధభావితాశయాః ||

భావం: ఎవరైతే ఈ స్తోత్రంతో ప్రతిరోజూ ముల్లోకాల తల్లి అయిన లక్ష్మీదేవిని స్తుతిస్తారో, వారు ఈ భూమిపై గొప్ప గుణవంతులుగా, అదృష్టవంతులుగా, పండితులచే గౌరవించబడే వారుగా వెలుగొందుతారు.

దోహా

శ్రీ గురు చరణ సరోజ రజ నిజమను ముకుర సుధారి | వరణౌ రఘువర విమల యశ జో దాయక ఫల చారి ||

భావం: శ్రీ గురువుల పాదపద్మముల ధూళితో నా మనస్సు అనే అద్దాన్ని శుద్ధి చేసుకుని, ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షములను ప్రసాదించే శ్రీరాముని పవిత్ర కీర్తిని గానం చేస్తున్నాను.

బుద్ధిహీన తను జానికే సుమిరౌ పవన కుమార్ | బల బుద్ధి విద్యా దేహు మోహి హరహు కలేశ వికార్ ||

భావం: నన్ను నేను బుద్ధిహీనుడిగా భావించి, పవన కుమారుడైన హనుమంతుని స్మరిస్తున్నాను. ఓ స్వామీ! నాకు బలమును, బుద్ధిని, విద్యను ప్రసాదించి నా కష్టాలను, వికారాలను తొలగించుము.

చౌపాయి

1. జయ హనుమాన జ్ఞాన గుణ సాగర | జయ కపీశ తిహు లోక ఉజాగర ||

భావం: జ్ఞానానికి, సద్గుణాలకు సముద్రుడవైన ఓ హనుమాన్! నీకు జయం. మూడు లోకాలను ప్రకాశింపజేసే వానర రాజువైన నీకు జయం.

2. రామదూత అతులిత బలధామా | అంజని పుత్ర పవనసుత నామా ||

భావం: నీవు శ్రీరాముని దూతవు, సాటిలేని బలము గలవాడవు. అంజనీ పుత్రుడవు, పవనసుతుడవు అని పిలవబడేవాడవు.

3. మహావీర విక్రమ బజరంగీ | కుమతి నివార సుమతి కే సంగీ ||

భావం: నీవు గొప్ప వీరుడవు, వజ్రం వంటి శరీరం గలవాడవు. దుర్బుద్ధిని తొలగించి, సద్బుద్ధిని ప్రసాదించేవాడవు.

4. కాంచన వరణ విరాజ సువేశా | కానన కుండల కుంచిత కేశా ||

భావం: బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోయేవాడవు, అందమైన వస్త్రాలు ధరించినవాడవు. చెవులకు కుండలాలు, ఉంగరాల జుట్టుతో ప్రకాశించేవాడవు.

5. హాథ వజ్ర ఓ ధ్వజా విరాజై | కాంధే మూంజ జనేవూ సాజై ||

భావం: నీ చేతిలో వజ్రాయుధం, జెండా శోభిస్తున్నాయి. భుజంపై ముంజగడ్డితో చేసిన జంధ్యం మెరుస్తోంది.

6. శంకర సువన కేసరీ నందన | తేజ ప్రతాప మహా జగ వందన ||

భావం: నీవు శివుని అంశవు, కేసరి పుత్రుడవు. నీ తేజస్సును, ప్రతాపాన్ని లోకమంతా పూజిస్తుంది.

7. విద్యావాన గుణీ అతి చాతుర | రామ కాజ కరివే కో ఆతుర ||

భావం: నీవు విద్యావంతుడవు, గుణవంతుడవు, మహా చతురుడవు. శ్రీరాముని పనులను పూర్తి చేయడానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటావు.

8. ప్రభు చరిత్ర సునివే కో రసియా | రామ లఖన సీతా మన బసియా ||

భావం: శ్రీరాముని చరిత్ర వినడం నీకు పరమానందం. రాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతామాత నీ హృదయంలో ఎప్పుడూ నివసిస్తారు.

9. సూక్ష్మ రూప ధరి సియహి దిఖావా | వికట రూప ధరి లంక జరావా ||

భావం: సీతామాత ముందు అత్యంత చిన్న రూపంలో కనిపించావు, కానీ లంకా దహనం సమయంలో భయంకరమైన పెద్ద రూపాన్ని ధరించావు.

10. భీమ రూప ధరి అసుర సంహారే | రామచంద్ర కే కాజ సవారే ||

భావం: భయంకరమైన రూపంతో రాక్షసులను సంహరించావు. తద్వారా శ్రీరామచంద్రుని కార్యాలను సాఫల్యం చేశావు.

11. లాయ సంజీవన లఖన జియాయే | శ్రీరఘువీర హరషి ఉర లాయే ||

భావం: సంజీవనిని తెచ్చి లక్ష్మణుని ప్రాణాలు కాపాడావు. ఆనందంతో శ్రీరాముడు నిన్ను కౌగిలించుకున్నాడు.

12. రఘుపతి కీన్హీ బహుత బడాయీ | తుమ మమ ప్రియ భరతహి సమ భాయీ ||

భావం: శ్రీరాముడు నిన్ను ఎంతో పొగిడారు. నీవు నాకు భరతునితో సమానమైన ప్రియమైన తమ్ముడివి అని చెప్పారు.

13. సహస వదన తుమ్హరో యశ గావై | అస కహి శ్రీపతి కంఠ లగావై ||

భావం: వెయ్యి నోళ్లతో ఆదిశేషుడు నీ కీర్తిని గానం చేస్తాడని చెబుతూ శ్రీరాముడు నిన్ను హత్తుకున్నాడు.

14. సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీశా | నారద శారద సహిత అహీశా ||

భావం: సనక సనందనాదులు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, మునీశ్వరులు, నారదుడు, సరస్వతి, ఆదిశేషుడు నీ కీర్తిని గానం చేస్తున్నారు.

15. యమ కుబేర దిక్పాల జహాంతే | కవి కోవిద కహి సకే కహాంతే ||

భావం: యముడు, కుబేరుడు, దిక్పాలకులు, కవులు, పండితులు కూడా నీ గొప్పతనాన్ని పూర్తిగా వివరించలేరు.

16. తుమ ఉపకార సుగ్రీవహి కీన్హీ | రామ మిలాయ రాజ పద దీన్హీ ||

భావం: నీవు సుగ్రీవునికి ఉపకారం చేశావు. రామునితో స్నేహం చేయించి అతనికి రాజపదవిని ఇప్పించావు.

17. తుమ్హరో మంత్ర విభీషణ మానా | లంకేశ్వర భయే సబ జగ జానా ||

భావం: నీ సలహాను పాటించి విభీషణుడు లంకకు రాజు అయ్యాడని లోకమంతా తెలుసు.

18. యుగ సహస్ర యోజన పర భానూ | లీల్యో తాహి మధుర ఫల జానూ ||

భావం: వేల యోజనాల దూరంలో ఉన్న సూర్యుడిని ఒక తియ్యని పండు అని భావించి నీవు మింగేశావు.

19. ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాహీ | జలధి లాంఘి గయే అచరజ నాహీ ||

భావం: శ్రీరాముని ముద్రికను నోటిలో ఉంచుకుని సముద్రాన్ని దాటడంలో ఆశ్చర్యం లేదు.

20. దుర్గమ కాజ జగత కే జేతే | సుగమ అనుగ్రహ తుమ్హరే తేతే ||

భావం: లోకంలో సాధ్యం కాని పనులు కూడా నీ అనుగ్రహం ఉంటే సులభంగా పూర్తవుతాయి.

21. రామ దుఆరే తుమ రఖవారే | హోత న ఆజ్ఞా బిను పైసారే ||

భావం: నీవు శ్రీరాముని ద్వారపాలకుడివి. నీ అనుమతి లేనిదే ఎవరూ లోపలికి ప్రవేశించలేరు.

22. సబ సుఖ లహై తుమ్హారీ శరణా | తుమ రక్షక కాహూ కో డరనా ||

భావం: నిన్ను శరణు వేడితే అన్ని సుఖాలు కలుగుతాయి. నీవు రక్షకుడిగా ఉన్నప్పుడు ఎవరికీ భయపడాల్సిన పని లేదు.

23. ఆపన తేజ సంహారో ఆపై | తీనో లోక హాంక తే కాంపై ||

భావం: నీ తేజస్సును నీవు మాత్రమే ఆపగలవు. నీ గర్జనకు మూడు లోకాలు వణికిపోతాయి.

24. భూత పిశాచ నికట నహి ఆవై | మహావీర జబ నామ సునావై ||

భావం: మహావీరుడవైన నీ నామాన్ని స్మరిస్తే భూత ప్రేత పిశాచాలు దరి చేరవు.

25. నాసై రోగ హరై సబ పీరా | జపత నిరంతర హనుమత వీరా ||

భావం: నిరంతరం హనుమంతుని నామాన్ని జపిస్తే రోగాలు నశిస్తాయి, అన్ని బాధలు తొలగిపోతాయి.

26. సంకట తే హనుమాన ఛుడావై | మన క్రమ వచన ధ్యాన జో లావై ||

భావం: మనస్సుతో, కర్మతో, మాటతో నిన్ను ధ్యానించే వారిని కష్టాల నుండి నీవు రక్షిస్తావు.

27. సబ పర రామ తపస్వీ రాజా | తినకే కాజ సకల తుమ సాజా ||

భావం: తపస్వి అయిన శ్రీరామచంద్రుడు అందరికీ రాజు. ఆయన కార్యాలన్నింటినీ నీవే చక్కదిద్దావు.

28. ఔర మనోరథ జో కోయి లావై | సోయి అమిత జీవన ఫల పావై ||

భావం: నీ వద్దకు కోరికలతో వచ్చే భక్తులకు నీవు అంతులేని జీవన ఫలితాన్ని ఇస్తావు.

29. చారో యుగ పరతాప తుమ్హారా | హై పరసిద్ధ జగత ఉజియారా ||

భావం: నాలుగు యుగాలలోనూ నీ ప్రతాపం వెలుగొందుతోంది. నీ కీర్తి లోకమంతా ప్రకాశిస్తోంది.

30. సాధు సంత కే తుమ రఖవారే | అసుర నికందన రామ దులారే ||

భావం: నీవు సాధువులను, సత్పురుషులను రక్షించేవాడవు. రాక్షసులను సంహరించేవాడవు, రామునికి అత్యంత ప్రియమైన వాడవు.

31. అష్ట సిద్ధి నవ నిధి కే దాతా | అస వర దీన్హ జానకీ మాతా ||

భావం: నీవు ఎనిమిది సిద్ధులను, తొమ్మిది నిధులను ప్రసాదించగలవు. జానకీ మాత నీకు అటువంటి వరాన్ని ఇచ్చింది.

32. రామ రసాయన తుమ్హరే పాసా | సదా రహో రఘుపతి కే దాసా ||

భావం: నీ వద్ద రామనామం అనే ఔషధం ఉంది. నీవు ఎల్లప్పుడూ శ్రీరాముని దాసుడిగానే ఉంటావు.

33. తుమ్హరే భజన రామ కో పావై | జన్మ జన్మ కే దుఖ బిసరావై ||

భావం: నిన్ను భజిస్తే శ్రీరాముని అనుగ్రహం కలుగుతుంది. దీనివల్ల జన్మజన్మల దుఃఖాలు తొలగిపోతాయి.

34. అంత కాల రఘువర పుర జాయీ | జహా జన్మ హరి భక్త కహాయీ ||

భావం: నీ కృప వల్ల మరణానంతరం శ్రీరాముని ధామానికి చేరుకుంటారు. అక్కడ హరి భక్తులుగా పిలవబడతారు.

35. ఔర దేవతా చిత్త న ధరయీ | హనుమత సేయి సర్వ సుఖ కరయీ ||

భావం: వేరే దేవతలను ధ్యానించకపోయినా, హనుమంతుని సేవిస్తే అన్ని సుఖాలు లభిస్తాయి.

36. సంకట కటై మిటై సబ పీరా | జో సుమిరై హనుమత బలవీరా ||

భావం: బలవంతుడైన హనుమంతుని స్మరిస్తే కష్టాలన్నీ కడతేరుతాయి, బాధలన్నీ నశిస్తాయి.

37. జై జై జై హనుమాన గోసాయీ | కృపా కరహు గురుదేవ కీ నాయీ ||

భావం: ఓ స్వామీ! నీకు జయం, జయం, జయం. గురువు వలె నాపై కృప చూపించుము.

38. జో శత వార పాఠ కర కోయీ | ఛూటహి బంది మహా సుఖ హోయీ ||

భావం: ఎవరైతే ఈ స్తోత్రాన్ని నూరు సార్లు పఠిస్తారో, వారు బంధనాల నుండి విముక్తులై మహా సుఖాన్ని పొందుతారు.

39. జో యహ పడై హనుమాన చాలీసా | హోయ సిద్ధి సాఖీ గౌరీసా ||

భావం: ఎవరైతే ఈ హనుమాన్ చాలీసాను చదువుతారో వారికి సిద్ధులు కలుగుతాయని సాక్షాత్తూ పరమశివుడు చెబుతున్నాడు.

40. తులసీదాస సదా హరి చేరా | కీజై నాథ హృదయ మహ డేరా ||

భావం: తులసీదాసు ఎల్లప్పుడూ శ్రీహరి సేవకుడే. ఓ నాథా! నా హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ నివసించుము.

దోహా

పవనతనయ సంకట హరణ మంగళ మూరతి రూప్ | రామ లఖన సీతా సహిత హృదయ బసహు సుర భూప్ ||

భావం: కష్టాలను హరించే పవన కుమారా! మంగళకరమైన రూపం గలవాడా! శ్రీరామ లక్ష్మణ సీతలతో కలిసి నా హృదయంలో నివసించుము.