దోహా
శ్రీ గురు చరణ సరోజ రజ నిజమను ముకుర సుధారి | వరణౌ రఘువర విమల యశ జో దాయక ఫల చారి ||
భావం: శ్రీ గురువుల పాదపద్మముల ధూళితో నా మనస్సు అనే అద్దాన్ని శుద్ధి చేసుకుని, ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షములను ప్రసాదించే శ్రీరాముని పవిత్ర కీర్తిని గానం చేస్తున్నాను.
బుద్ధిహీన తను జానికే సుమిరౌ పవన కుమార్ | బల బుద్ధి విద్యా దేహు మోహి హరహు కలేశ వికార్ ||
భావం: నన్ను నేను బుద్ధిహీనుడిగా భావించి, పవన కుమారుడైన హనుమంతుని స్మరిస్తున్నాను. ఓ స్వామీ! నాకు బలమును, బుద్ధిని, విద్యను ప్రసాదించి నా కష్టాలను, వికారాలను తొలగించుము.
చౌపాయి
- జయ హనుమాన జ్ఞాన గుణ సాగర | జయ కపీశ తిహు లోక ఉజాగర ||
భావం: జ్ఞానానికి, సద్గుణాలకు సముద్రుడవైన ఓ హనుమాన్! నీకు జయం. మూడు లోకాలను ప్రకాశింపజేసే వానర రాజువైన నీకు జయం.
- రామదూత అతులిత బలధామా | అంజని పుత్ర పవనసుత నామా ||
భావం: నీవు శ్రీరాముని దూతవు, సాటిలేని బలము గలవాడవు. అంజనీ పుత్రుడవు, పవనసుతుడవు అని పిలవబడేవాడవు.
- మహావీర విక్రమ బజరంగీ | కుమతి నివార సుమతి కే సంగీ ||
భావం: నీవు గొప్ప వీరుడవు, వజ్రం వంటి శరీరం గలవాడవు. దుర్బుద్ధిని తొలగించి, సద్బుద్ధిని ప్రసాదించేవాడవు.
- కాంచన వరణ విరాజ సువేశా | కానన కుండల కుంచిత కేశా ||
భావం: బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోయేవాడవు, అందమైన వస్త్రాలు ధరించినవాడవు. చెవులకు కుండలాలు, ఉంగరాల జుట్టుతో ప్రకాశించేవాడవు.
- హాథ వజ్ర ఓ ధ్వజా విరాజై | కాంధే మూంజ జనేవూ సాజై ||
భావం: నీ చేతిలో వజ్రాయుధం, జెండా శోభిస్తున్నాయి. భుజంపై ముంజగడ్డితో చేసిన జంధ్యం మెరుస్తోంది.
- శంకర సువన కేసరీ నందన | తేజ ప్రతాప మహా జగ వందన ||
భావం: నీవు శివుని అంశవు, కేసరి పుత్రుడవు. నీ తేజస్సును, ప్రతాపాన్ని లోకమంతా పూజిస్తుంది.
- విద్యావాన గుణీ అతి చాతుర | రామ కాజ కరివే కో ఆతుర ||
భావం: నీవు విద్యావంతుడవు, గుణవంతుడవు, మహా చతురుడవు. శ్రీరాముని పనులను పూర్తి చేయడానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటావు.
- ప్రభు చరిత్ర సునివే కో రసియా | రామ లఖన సీతా మన బసియా ||
భావం: శ్రీరాముని చరిత్ర వినడం నీకు పరమానందం. రాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతామాత నీ హృదయంలో ఎప్పుడూ నివసిస్తారు.
- సూక్ష్మ రూప ధరి సియహి దిఖావా | వికట రూప ధరి లంక జరావా ||
భావం: సీతామాత ముందు అత్యంత చిన్న రూపంలో కనిపించావు, కానీ లంకా దహనం సమయంలో భయంకరమైన పెద్ద రూపాన్ని ధరించావు.
- భీమ రూప ధరి అసుర సంహారే | రామచంద్ర కే కాజ సవారే ||
భావం: భయంకరమైన రూపంతో రాక్షసులను సంహరించావు. తద్వారా శ్రీరామచంద్రుని కార్యాలను సాఫల్యం చేశావు.
- లాయ సంజీవన లఖన జియాయే | శ్రీరఘువీర హరషి ఉర లాయే ||
భావం: సంజీవనిని తెచ్చి లక్ష్మణుని ప్రాణాలు కాపాడావు. ఆనందంతో శ్రీరాముడు నిన్ను కౌగిలించుకున్నాడు.
- రఘుపతి కీన్హీ బహుత బడాయీ | తుమ మమ ప్రియ భరతహి సమ భాయీ ||
భావం: శ్రీరాముడు నిన్ను ఎంతో పొగిడారు. నీవు నాకు భరతునితో సమానమైన ప్రియమైన తమ్ముడివి అని చెప్పారు.
- సహస వదన తుమ్హరో యశ గావై | అస కహి శ్రీపతి కంఠ లగావై ||
భావం: వెయ్యి నోళ్లతో ఆదిశేషుడు నీ కీర్తిని గానం చేస్తాడని చెబుతూ శ్రీరాముడు నిన్ను హత్తుకున్నాడు.
- సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీశా | నారద శారద సహిత అహీశా ||
భావం: సనక సనందనాదులు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, మునీశ్వరులు, నారదుడు, సరస్వతి, ఆదిశేషుడు నీ కీర్తిని గానం చేస్తున్నారు.
- యమ కుబేర దిక్పాల జహాంతే | కవి కోవిద కహి సకే కహాంతే ||
భావం: యముడు, కుబేరుడు, దిక్పాలకులు, కవులు, పండితులు కూడా నీ గొప్పతనాన్ని పూర్తిగా వివరించలేరు.
- తుమ ఉపకార సుగ్రీవహి కీన్హీ | రామ మిలాయ రాజ పద దీన్హీ ||
భావం: నీవు సుగ్రీవునికి ఉపకారం చేశావు. రామునితో స్నేహం చేయించి అతనికి రాజపదవిని ఇప్పించావు.
- తుమ్హరో మంత్ర విభీషణ మానా | లంకేశ్వర భయే సబ జగ జానా ||
భావం: నీ సలహాను పాటించి విభీషణుడు లంకకు రాజు అయ్యాడని లోకమంతా తెలుసు.
- యుగ సహస్ర యోజన పర భానూ | లీల్యో తాహి మధుర ఫల జానూ ||
భావం: వేల యోజనాల దూరంలో ఉన్న సూర్యుడిని ఒక తియ్యని పండు అని భావించి నీవు మింగేశావు.
- ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాహీ | జలధి లాంఘి గయే అచరజ నాహీ ||
భావం: శ్రీరాముని ముద్రికను నోటిలో ఉంచుకుని సముద్రాన్ని దాటడంలో ఆశ్చర్యం లేదు.
- దుర్గమ కాజ జగత కే జేతే | సుగమ అనుగ్రహ తుమ్హరే తేతే ||
భావం: లోకంలో సాధ్యం కాని పనులు కూడా నీ అనుగ్రహం ఉంటే సులభంగా పూర్తవుతాయి.
- రామ దుఆరే తుమ రఖవారే | హోత న ఆజ్ఞా బిను పైసారే ||
భావం: నీవు శ్రీరాముని ద్వారపాలకుడివి. నీ అనుమతి లేనిదే ఎవరూ లోపలికి ప్రవేశించలేరు.
- సబ సుఖ లహై తుమ్హారీ శరణా | తుమ రక్షక కాహూ కో డరనా ||
భావం: నిన్ను శరణు వేడితే అన్ని సుఖాలు కలుగుతాయి. నీవు రక్షకుడిగా ఉన్నప్పుడు ఎవరికీ భయపడాల్సిన పని లేదు.
- ఆపన తేజ సంహారో ఆపై | తీనో లోక హాంక తే కాంపై ||
భావం: నీ తేజస్సును నీవు మాత్రమే ఆపగలవు. నీ గర్జనకు మూడు లోకాలు వణికిపోతాయి.
- భూత పిశాచ నికట నహి ఆవై | మహావీర జబ నామ సునావై ||
భావం: మహావీరుడవైన నీ నామాన్ని స్మరిస్తే భూత ప్రేత పిశాచాలు దరి చేరవు.
- నాసై రోగ హరై సబ పీరా | జపత నిరంతర హనుమత వీరా ||
భావం: నిరంతరం హనుమంతుని నామాన్ని జపిస్తే రోగాలు నశిస్తాయి, అన్ని బాధలు తొలగిపోతాయి.
- సంకట తే హనుమాన ఛుడావై | మన క్రమ వచన ధ్యాన జో లావై ||
భావం: మనస్సుతో, కర్మతో, మాటతో నిన్ను ధ్యానించే వారిని కష్టాల నుండి నీవు రక్షిస్తావు.
- సబ పర రామ తపస్వీ రాజా | తినకే కాజ సకల తుమ సాజా ||
భావం: తపస్వి అయిన శ్రీరామచంద్రుడు అందరికీ రాజు. ఆయన కార్యాలన్నింటినీ నీవే చక్కదిద్దావు.
- ఔర మనోరథ జో కోయి లావై | సోయి అమిత జీవన ఫల పావై ||
భావం: నీ వద్దకు కోరికలతో వచ్చే భక్తులకు నీవు అంతులేని జీవన ఫలితాన్ని ఇస్తావు.
- చారో యుగ పరతాప తుమ్హారా | హై పరసిద్ధ జగత ఉజియారా ||
భావం: నాలుగు యుగాలలోనూ నీ ప్రతాపం వెలుగొందుతోంది. నీ కీర్తి లోకమంతా ప్రకాశిస్తోంది.
- సాధు సంత కే తుమ రఖవారే | అసుర నికందన రామ దులారే ||
భావం: నీవు సాధువులను, సత్పురుషులను రక్షించేవాడవు. రాక్షసులను సంహరించేవాడవు, రామునికి అత్యంత ప్రియమైన వాడవు.
- అష్ట సిద్ధి నవ నిధి కే దాతా | అస వర దీన్హ జానకీ మాతా ||
భావం: నీవు ఎనిమిది సిద్ధులను, తొమ్మిది నిధులను ప్రసాదించగలవు. జానకీ మాత నీకు అటువంటి వరాన్ని ఇచ్చింది.
- రామ రసాయన తుమ్హరే పాసా | సదా రహో రఘుపతి కే దాసా ||
భావం: నీ వద్ద రామనామం అనే ఔషధం ఉంది. నీవు ఎల్లప్పుడూ శ్రీరాముని దాసుడిగానే ఉంటావు.
- తుమ్హరే భజన రామ కో పావై | జన్మ జన్మ కే దుఖ బిసరావై ||
భావం: నిన్ను భజిస్తే శ్రీరాముని అనుగ్రహం కలుగుతుంది. దీనివల్ల జన్మజన్మల దుఃఖాలు తొలగిపోతాయి.
- అంత కాల రఘువర పుర జాయీ | జహా జన్మ హరి భక్త కహాయీ ||
భావం: నీ కృప వల్ల మరణానంతరం శ్రీరాముని ధామానికి చేరుకుంటారు. అక్కడ హరి భక్తులుగా పిలవబడతారు.
- ఔర దేవతా చిత్త న ధరయీ | హనుమత సేయి సర్వ సుఖ కరయీ ||
భావం: వేరే దేవతలను ధ్యానించకపోయినా, హనుమంతుని సేవిస్తే అన్ని సుఖాలు లభిస్తాయి.
- సంకట కటై మిటై సబ పీరా | జో సుమిరై హనుమత బలవీరా ||
భావం: బలవంతుడైన హనుమంతుని స్మరిస్తే కష్టాలన్నీ కడతేరుతాయి, బాధలన్నీ నశిస్తాయి.
- జై జై జై హనుమాన గోసాయీ | కృపా కరహు గురుదేవ కీ నాయీ ||
భావం: ఓ స్వామీ! నీకు జయం, జయం, జయం. గురువు వలె నాపై కృప చూపించుము.
- జో శత వార పాఠ కర కోయీ | ఛూటహి బంది మహా సుఖ హోయీ ||
భావం: ఎవరైతే ఈ స్తోత్రాన్ని నూరు సార్లు పఠిస్తారో, వారు బంధనాల నుండి విముక్తులై మహా సుఖాన్ని పొందుతారు.
- జో యహ పడై హనుమాన చాలీసా | హోయ సిద్ధి సాఖీ గౌరీసా ||
భావం: ఎవరైతే ఈ హనుమాన్ చాలీసాను చదువుతారో వారికి సిద్ధులు కలుగుతాయని సాక్షాత్తూ పరమశివుడు చెబుతున్నాడు.
- తులసీదాస సదా హరి చేరా | కీజై నాథ హృదయ మహ డేరా ||
భావం: తులసీదాసు ఎల్లప్పుడూ శ్రీహరి సేవకుడే. ఓ నాథా! నా హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ నివసించుము.
దోహా
పవనతనయ సంకట హరణ మంగళ మూరతి రూప్ | రామ లఖన సీతా సహిత హృదయ బసహు సుర భూప్ ||
భావం: కష్టాలను హరించే పవన కుమారా! మంగళకరమైన రూపం గలవాడా! శ్రీరామ లక్ష్మణ సీతలతో కలిసి నా హృదయంలో నివసించుము.
